Marcel Duchamp - historia
wykop facebook blip twitter flaker

Marcel Duchamp

Marcel Duchamp urodził sie w Francji w 1887 roku w rodzinie aktywnie uczestniczącej w życiu kulturalnym. Nie był jedynym, spośród piątki rodzeństwa, który zdecydował się poświecić życie sztuce. Jego brat, Raymond Duchamp-Villon, jako środek wyrazu wybrał rzeźbę, siostra Suzanne poezję natomiast Duchamp poszedł w ślady starszego brata – tak jak Jacques Villon został malarzem. W wieku 17 lat Marcel wyjechał do Paryża, gdzie rozpoczął naukę w prywatnej szkole malarstwa. Jego pierwsze obrazy m.in. Raj, Portret doktora R. Dumochel i Portret ojca nosiły wyraźne ślady inspiracji dziełami Cezanne’a, impresjonistów i fowistów.

W 1911 roku Duchamp dołączył do grupy artystów zwanej „Złoty podział”, do której należały takie późniejsze sławy jak Francis Picabia i Fernand Leger. Zwrócił wówczas uwagę na kubizm, nowy, rewolucyjny kierunek w sztuce propagowany przez Picassa i Braque. Traktując go jako punkt wyjścia, w 1912 roku namalował „Akt schodzący po schodach nr 2”, gdzie w sposób nowatorski podjął problem wyrażenia ruchu na obrazie. Postać rozbita na kolejne fazy czynności wywołała kontrowersje i przyniosła Duchamp’owi rozgłos oraz tytuł prowokatora.

Wkrótce jednak Duchamp miał zrezygnować z tradycyjnego warsztatu malarskiego na rzecz, dotychczas nie branych pod uwagę, środków wyrazu. W 1913 roku zaprezentował swój pierwszy ready-made, przedmiot gotowy, jakim było Koło rowerowe. Wystawiając obiekt codziennego użytku  Duchamp zrywał z tradycyjnym wyobrażeniem dzieła sztuki jako unikatowego i orginalnego wytworu artysty. Sam gest twórcy, ograniczający się jedynie do wskazania istniejącego już przedmiotu, nabierał od tej pory szczególego znaczenia. Do kolejnych ready-made należała Suszarka do butelek, Szufla do śniegu oraz pisuar zatytuowany Fontanna.

W wieku 28 lat Duchamp udał sie poraz pierwszy do Nowego Jorku, gdzie prezentowane już wcześniej prace zapewniły mu uznanie wśród amerykańskich artystów. Częste podróże miedzy Europą a Stanami Zjednoczonymi wkrótce stały sie nieodłączną cześcią jego życia. Na początku lat dwudziestych Duchamp wstąpił w szeregi nowopostałego ruchu awangardowego „Dada”. Sposób w jaki redefiniował pojecie artysty i jego roli idealnie pokrywał sie z prowokacyjnym i prześmiewczym charakterem działań dadaistów. Brał udział we wspólnych wystawach i udzielał sie w pismach poświeconych sztuce.

Rozpoczął także prace nad kompozycją Panna młoda rozebrana przez swych kawalerów, jednak która poprzez ruchomą konstrukcje złożoną z drutu, skrawków papieru i folii, umieszczoną pomiedzy dwoma szybami w intrygujący sposób odwoływała sie do świata ludzkich pragnień i namietności. Podobną tematykę, choć w nieco lżejszy i bardziej ironiczny sposób, poruszały portrety fotografa-dadaisty Man Raya, na których Duchamp został uwieczniony jako tajemnicza kobieta Rrose Sélavy.

Po 1923 roku twórcza aktywność Duchampa ustepowała miejsca innym jego pasjom, szachom oraz eksperymentom w dziedzinie inżynierni maszyn wykorzystywanych w kinematografii. W latach trzydziestych nawiązał kontakty z surrealistami, których później często wspomagał przy organizacji wystaw. W 1942 roku wyjechał z okupowanego Paryża by osiąść na stałe w Nowym Jorku. Tam prowadził spokojne życie wraz z drugą żoną Teeny Sattler.

Jego sława rosła wraz z pojawianiem sie nowych awangardowych kierunków w sztuce. Propagatorzy konceptualizmu czy pop artu tłumnie przybywali do Duchampa jako prekursora ich twórczej działalności. Ostatnia praca Étant donnés, enigmatyczna instalacja, którą ogląda się przez niewielki otwór w ścianie, ujrzała światło dzienne dopiero po śmierci artysty w 1968 roku.

Zobacz ofertę naszej galerii sztuki produkty

Nocne światło

Średnia ocena: 0,00

Martw natura 1

Średnia ocena: 0,00

Dębica 2

Średnia ocena: 0,00

Murrr

Średnia ocena: 0,00